Osoba wykonująca pracę zarobkową

Osoba wykonująca pracę zarobkową

Osoba wykonująca pracę zarobkową to:

  • pracownik lub
  • osoba świadcząca pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudnia do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz ma takie prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy.

Powyższą definicję pojęcia osoba wykonująca pracę zarobkową wprowadziła ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1608). Definicja ta została wprowadzona do ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1881).

Praca zarobkowa

Analiza treści powyższej definicji prowadzi do wniosku, że pojęcie pracownik mieści się w zakresie pojęcia osoba wykonująca pracę zarobkową. Każdy pracownik jest osobą wykonującą pracę zarobkową, ale nie każda osoba wykonująca pracę zarobkową jest pracownikiem.

Osoba świadcząca pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy

Z powyższej definicji wynika także, że nie każda osoba osoba świadcząca pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy jest osoba wykonującą pracę zarobkową, gdyż definicja ta wprowadza dwa warunki, które taka osoba powinna spełnić, to jest:

  • osoba taka nie zatrudnia do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz
  • ma takie prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy.

Warunki te wprowadzono niewątpliwie w celu uniknięcia objęcia definicją osoby wykonującej pracę zarobkową osób posiadających w regulowanym zakresie cechy przedsiębiorcy.

Warunki uznania osoby świadczącej pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy za osobę wykonującą pracę zarobkową

W przypadku pierwszego warunku, chodzi o, jak wskazano to w uzasadnieniu projektu wskazanej wyżej ustawy zmieniającej (druk sejmowy numer 1933) konieczność osobistego jej [ pracy – przyp. MK] wykonywania, tj. bez pośrednictwa innych osób, niezależnie od tego, na podstawie jakiego stosunku prawnego takie osoby wykonywałyby pracę. Zatrudnianie do pracy innych osób świadczy bowiem o istnieniu po stronie osoby zatrudniającej cech przedsiębiorcy.

Uzasadnienie ustawy zmieniającej wyjaśnia także, co należy rozumieć, przez sformułowanie do tego rodzaju pracy:

Niezatrudnianie innych osób „do tego rodzaju pracy” oznacza, że dla uznania osoby za osobę wykonującą pracę zarobkową w rozumieniu u.z.z. konieczne jest m.in. to, aby czynności związane z istotą wykonywanej pracy (jej rodzajem) były wykonywane osobiście przez tę osobę. Rodzaj pracy będzie rozumiany przez jej charakter, jak również poprzez charakter czynności, które ma wykonywać inna niż pracownik osoba wykonująca pracę zarobkową.

W przypadku drugiego warunku (posiadanie takich praw i interesów związanych z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy) warto zauważyć, że projekt ustawy zmieniającej wniesiony przez Radę Ministrów do Sejmu ujmował go inaczej, gdyż mowa w nim była o interesach grupowych:

ma takie interesy zawodowe związane z wykonywaniem pracy, które mogą być grupowo chronione

W toku prac nad tym projektem zmieniono brzmienie tego warunku i w wersji uchwalonej przez Sejm nie ma już mowy o interesach, które mogą być chronione grupowo.

Wydaje się jednak, że przykładowe wskazanie w uzasadnieniu projektu tej ustawy rodzajów takich interesów to jest:

interesów związanych z kształtowaniem warunków ekonomicznych wykonywania pracy (wypłacaniem przez pracodawcę wynagrodzenia), ale również innych warunków jej wykonywania, tj. m.in. świadczeń socjalnych, warunków pracy, kwestii związanych z zapewnieniem organizacji związkowej odpowiednich udogodnień.

Definicja pracodawcy i pracownika

Warto zwrócić uwagę, że powyższa ustawa zmieniająca wprowadza do ustawy o związkach zawodowych także dwie inne definicje kluczowych dla tej materii pojęć.

Pracodawca

Wprowadzona do ustawy o związkach zawodowych definicja pracodawcy wskazuje, że przez pracodawcę należy przez to rozumieć:

  • pracodawcę w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, 1000 i 1076) oraz
  • jednostkę organizacyjną, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także
  • osobę fizyczną,

jeżeli zatrudniają one inną niż pracownik osobę wykonującą pracę zarobkową, niezależnie od podstawy tego zatrudnienia.

Pracownik

W przypadku definicji pojęcia pracownik posłużono się odesłaniem do definicji tego pojęcia w Kodeksie pracy (art. 2 Kodeksu pracy). Zgodnie z Kodeksem pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Uzasadnienie zmiany

Ustawowe określenie pojęcia osoba wykonująca pracę zarobkową było niezbędne w związku z wprowadzeniem innych zmian przez powyższą ustawę zmieniającą. Ustawa ta m.in. zmienia brzmienie kluczowego przepisu ustawy o związkach zawodowych, to jest art. 2 ust. 1, który obecnie ma następujące brzmienie:

Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.

a po wejściu w życie ustawy zmieniającej otrzyma poniższe brzmienie:

Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych przysługuje osobom wykonującym pracę zarobkową.

Autorzy projektu ustawy zmieniającej wskazują w jego uzasadnieniu (druk sejmowy numer 1933), iż

Podstawowym celem projektowanych zmian (…) jest rozszerzenie zakresu podmiotowego prawa do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych w celu wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt K 1/13 (Dz. U. poz. 791). (…) Nowelizacja u.z.z. ma na celu umożliwienie tworzenia i wstępowania do związków zawodowych w szczególności osobom wykonującym pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia, umowa o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, czy umowa o dzieło, oraz osobom prowadzącym jednoosobowo działalność gospodarczą (tzw. osobom samozatrudnionym) wykonującym pracę na rzecz danego podmiotu na podstawie umowy. Ponadto w ramach definicji osoby wykonującej pracę zarobkową zakłada się rozszerzenie uprawnienia do tworzenia związków zawodowych na osoby wykonujące pracę nakładczą, które dotychczas posiadały jedynie uprawnienie do wstępowania do związków zawodowych działających już w zakładzie pracy. Pełne prawo koalicji związkowej będzie przysługiwało zatem wszystkim osobom wykonującym pracę zarobkową.

Wejście w życie

Wskazana powyżej ustawa zmieniająca wejdzie co do zasady w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.

Osoba wykonująca pracę zarobkową

Michał Kowalski | radca prawny | www.mkowalski.pl

Baza adresów elektronicznych

Odwołanie darowizny

Zastaw rejestrowy

Autor: Michal Kowalski

Michał Kowalski jest radcą prawnym. Specjalizuje się w doradztwie dla sektora finansowego. Od 2002 r. pracuje lub świadczy usługi dla instytucji kredytowych oraz instytucji płatniczych. Wiedzę teoretyczną łączy z praktycznym doświadczeniem pracy w banku w sekcjach obsługi klienta, ryzyka kredytowego oraz dokumentacji kredytowej (2002 – 2010). Od 2010 r. doradza klientom jako radca prawny.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *